กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม จัดโครงการส่งเสริมและเผยแพร่ “ชุดไทย : มรดกภูมิปัญญาผ้าไทยและศิลปหัตถกรรมไทยสู่เวทีสากล” ภายใต้หัวข้อ “CHUD THAI KNOWLEDGE, CRAFTSMANSHIP AND PRACTICES OF THE THAI NATIONAL COSTUME” เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับวิวัฒนาการของชุดไทยและผ้าไทย พร้อมจัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ชุดไทยพระราชนิยมในต่างประเทศ (Roadshow) ครั้งที่ 1 ณ กรุงเฮก ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์
การจัดงานมีขึ้นระหว่างวันที่ 9–10 เมษายน 2569 ณ โรงแรม Hotel Des Indes กรุงเฮก โดยมุ่งเน้นการเผยแพร่คุณค่าของชุดไทยในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมที่ยังคงมีชีวิต และสามารถต่อยอดสู่เวทีสากลได้
ในวันที่ 9 เมษายน 2569 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา เสด็จเป็นองค์ปาฐกในการเสวนาวิชาการ พร้อมทรงบรรยายหัวข้อ “วิวัฒนาการของชุดไทยและผ้าไทย” ควบคู่กับการแสดงแบบชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 รูปแบบ และเสื้อพระราชทานสำหรับบุรุษทั้ง 3 แบบ
ภายในงานยังมีการสาธิตงานหัตถศิลป์ไทย อาทิ งานจักสานย่านลิเภา และงานปักดิ้นเงินดิ้นทอง ซึ่งถูกนำเสนอในมุมมองร่วมสมัย สะท้อนให้เห็นถึงโครงสร้างทางศิลป์และศักยภาพในการพัฒนา มิใช่เพียงมรดกทางประวัติศาสตร์ แต่เป็นวัฒนธรรมที่ยังคงดำรงอยู่และเติบโตได้
การจัดงานครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการผลักดันชุดไทยสู่เวทีโลก สืบเนื่องจากพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมุ่งอนุรักษ์และสืบสานมรดกศิลปวัฒนธรรมไทย โดยเฉพาะด้านเครื่องแต่งกายซึ่งเป็นอัตลักษณ์สำคัญของชาติ
ภายในงานได้รับเกียรติจากคณะทูตประจำประเทศเนเธอร์แลนด์ เอกอัครราชทูตกว่า 34 ประเทศ พร้อมคู่สมรส ผู้แทนองค์การระหว่างประเทศ ผู้บริหารองค์การห้ามอาวุธเคมี ศาลอนุญาโตตุลาการถาวร (Permanent Court of Arbitration) คณะกรรมการ UNESCO แห่งชาติของเนเธอร์แลนด์ และภาคเอกชนเข้าร่วมอย่างคับคั่ง
ที่ผ่านมา สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงฉลองพระองค์ชุดไทยพระราชนิยมในหลากหลายโอกาส เปรียบเสมือนการใช้เครื่องแต่งกายเป็น “สื่อทางวัฒนธรรม” ถ่ายทอดภาพลักษณ์ประเทศไทยสู่สายตานานาชาติ และในปี พ.ศ. 2567 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้เสนอ “ชุดไทย: ความรู้ งานช่างฝีมือ และแนวปฏิบัติการแต่งกายชุดไทยประจำชาติ” ต่อองค์การยูเนสโก เพื่อพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ในการประชุมครั้งที่ 21 ช่วงเดือนธันวาคม 2569
สำหรับชุดไทยพระราชนิยม ประกอบด้วย 8 รูปแบบ ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร์ ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยดุสิต ชุดไทยจักรี ชุดไทยศิวาลัย และชุดไทยจักรพรรดิ ซึ่งได้รับพระราชทานนามตามพระที่นั่งและพระตำหนักในพระบรมมหาราชวังและพระราชวังดุสิต รวมถึงเสื้อพระราชทานสำหรับบุรุษ 3 รูปแบบ สะท้อนถึงเกียรติภูมิและความภาคภูมิใจของผู้สวมใส่
“ชุดไทยพระราชนิยม” จึงนับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าที่พระราชทานแก่ประชาชนชาวไทย เป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอัตลักษณ์ไทยในบริบทโลก และเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการต่อยอดในหลากหลายมิติ
ปัจจุบัน ชุดไทยพระราชนิยมยังคงได้รับการสืบสานและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง แสดงให้เห็นถึงพลวัตของวัฒนธรรมไทยที่สามารถปรับตัวเข้ากับยุคสมัยได้อย่างกลมกลืน โดยยังรักษาแก่นแท้ไว้อย่างครบถ้วน การนำเสนอในครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการอนุรักษ์ แต่เป็นการตีความใหม่ในบริบทร่วมสมัย ที่ทำให้งานหัตถศิลป์กลายเป็นทุนทางวัฒนธรรม และอัตลักษณ์ไทยได้รับการยกระดับสู่การยอมรับในเวทีโลกอย่างยั่งยืน
