ผู้ที่ได้รับวัคซีนป้องกันโควิด-19 อาจยังเจ็บป่วยได้ แม้จะผ่านการฉีดวัคซีนมาแล้วครบตามจำนวนเข็มที่แนะนำก็ตาม ประเด็นนี้ทำให้หลายคนเกิดความสงสัยว่า หากฉีดวัคซีนแล้วเหตุใดจึงยังมีโอกาสติดเชื้อหรือมีอาการป่วยได้ และวัคซีนที่ได้รับจะส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวหรือไม่ ความจริงทางการแพทย์คือ วัคซีนไม่ได้ทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันสมบูรณ์แบบ และไม่ได้รับประกันว่าจะไม่มีวันติดเชื้อ แต่มีบทบาทสำคัญในการฝึกระบบภูมิคุ้มกันให้รู้จักเชื้อไวรัสและตอบสนองได้รวดเร็วขึ้นเมื่อมีการสัมผัสเชื้อจริง

หลังฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ร่างกายจะเริ่มสร้างการตอบสนองทางภูมิคุ้มกัน โดยระบบภูมิคุ้มกันจะเรียนรู้ลักษณะของเชื้อหรือส่วนประกอบของเชื้อที่วัคซีนใช้กระตุ้น จากนั้นจึงสร้างแอนติบอดีและเซลล์ภูมิคุ้มกันบางชนิดเพื่อเตรียมรับมือกับการติดเชื้อในอนาคต กระบวนการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นทันทีหลังฉีด แต่ต้องใช้เวลาหลายวันหรือหลายสัปดาห์กว่าที่ภูมิคุ้มกันจะพัฒนาขึ้นอย่างเหมาะสม
ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่เพิ่งได้รับวัคซีนจึงยังสามารถติดเชื้อได้ หากสัมผัสกับเชื้อไวรัสในช่วงที่ภูมิคุ้มกันยังสร้างไม่เต็มที่ นอกจากนี้ ระดับภูมิคุ้มกันยังสามารถลดลงตามเวลา และประสิทธิภาพของวัคซีนอาจแตกต่างกันไปตามอายุ ภาวะสุขภาพ โรคประจำตัว และชนิดของวัคซีนที่ได้รับ
อีกปัจจัยหนึ่งคือไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคโควิด-19 มีการเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์อยู่ตลอดเวลา การเปลี่ยนแปลงบางตำแหน่งของไวรัสอาจทำให้ภูมิคุ้มกันที่เกิดจากการติดเชื้อหรือการฉีดวัคซีนเดิมสามารถจดจำไวรัสสายพันธุ์ใหม่ได้ลดลง จึงมีโอกาสเกิดการติดเชื้อซ้ำหรือการติดเชื้อหลังฉีดวัคซีนได้ แม้ผู้ที่ได้รับวัคซีนครบแล้วก็ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดจากโรคอย่างถาวร
อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อหลังฉีดวัคซีนไม่ได้แปลว่าวัคซีนไม่มีประโยชน์ เพราะเป้าหมายสำคัญของวัคซีนคือการลดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยรุนแรง การเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล และการเสียชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว และผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ซึ่งมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโควิด-19 มากกว่าคนทั่วไป

สำหรับอาการหลังฉีดวัคซีน บางคนอาจมีไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อ่อนเพลีย หนาวสั่น หรือเจ็บบริเวณที่ฉีด อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ และค่อย ๆ ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน โดยเป็นผลจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันต่อวัคซีน ไม่ได้หมายความว่าผู้ได้รับวัคซีนกำลังติดเชื้อโควิด-19 จากวัคซีน
วัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่ใช้กันทั่วไปไม่ได้ทำให้ผู้รับวัคซีนติดเชื้อโควิด-19 เพราะวัคซีนแต่ละชนิดใช้เทคโนโลยีและส่วนประกอบที่แตกต่างกัน เช่น วัคซีนชนิด mRNA ซึ่งส่งคำสั่งให้เซลล์สร้างโปรตีนบางส่วนของไวรัสเพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกัน หรือวัคซีนชนิดไวรัสเวกเตอร์ที่ใช้ไวรัสพาหะที่ถูกปรับให้ไม่สามารถก่อโรคโควิด-19 ได้ตามปกติ ส่วนวัคซีนเชื้อตายใช้ไวรัสที่ผ่านกระบวนการทำให้ไม่สามารถเพิ่มจำนวนก่อโรคได้
ดังนั้น หากมีไข้หรือรู้สึกไม่สบายหลังฉีดวัคซีน ควรพิจารณาระยะเวลาที่เริ่มมีอาการ ความรุนแรง และอาการอื่นที่เกิดร่วมด้วย หากมีอาการคล้ายโรคทางเดินหายใจ เช่น ไอ เจ็บคอ น้ำมูกไหล หรือมีประวัติสัมผัสผู้ติดเชื้อ ก็อาจเป็นการติดเชื้อจากเชื้อไวรัสที่ได้รับมาก่อนหรือหลังฉีดวัคซีน ไม่ควรสรุปทันทีว่าเป็นผลข้างเคียงจากวัคซีนเพียงอย่างเดียว
สิ่งที่ควรทำคือสังเกตอาการและตรวจหาเชื้อตามความเหมาะสม โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงสูงหรือมีอาการมาก หากมีอาการหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก สับสน ซึมลง หรือริมฝีปากและผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะรุนแรงที่ต้องได้รับการประเมินอย่างเร่งด่วน
นอกจากการติดเชื้อหลังฉีดวัคซีนแล้ว อีกประเด็นที่ประชาชนให้ความสนใจคือผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังได้รับวัคซีนป้องกันโควิด-19 โดยทั่วไปอาการที่พบได้บ่อย ได้แก่ ปวดหรือบวมบริเวณที่ฉีด มีไข้ต่ำ ๆ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย และปวดเมื่อยตามร่างกาย อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นในช่วงหนึ่งถึงสองวันแรก และส่วนใหญ่สามารถหายได้เองเมื่อร่างกายปรับตัว
